Workshop Richtlijn urineweginfecties bij ouderen

Minder antibiotica en betere zorg!

Wat nu als artsen en verzorgenden vaak een verkeerde diagnose stellen, waardoor niet alleen cliënten onnodig antibiotica krijgen, maar ook de werkelijke oorzaak van de klachten niet wordt aangepakt? In oktober 2018 verscheen de nieuwe richtlijn urineweginfecties van Verenso. Jobje Haaijman, specialist ouderengeneeskunde bij Stichting Zorgcentra Rivierenland te Tiel, praat je in deze workshop helemaal bij over de nieuwe richtlijn.

Haaijman is is meteen duidelijk: deze nieuwe richtlijn verandert veel. Het zet de hele manier hoe eerst naar urineweginfecties bij ouderen werd aangekeken op z’n kop. Ze heeft geen ander doel dan de zaal een beetje kennis bij te brengen over de nieuwe richtlijn. “Er zijn wel meer gekke momenten geweest waarin we dachten dat we het wisten. Bijvoorbeeld bij de aderlatingen, dan zag men toch ook vaak dat mensen ervan opknapten. Maar er was geen systematisch onderzoek of mensen er echt beter van werden. Later bleek dat we het helemaal bij het foute eind hadden.” Haaijman schakelt naar het onderwerp van urineweginfecties: “We hebben vaak te weinig kennis over oudere mensen: ze steken andes in elkaar dan jonge mensen. Andere problemen, ze hebben andere reacties op medicatie.”

Dipstick
Haaijmans legt uit dat kwetsbare ouderen soms tot 90% van de tijd bij een dipsticktest positief testen op een urineweginfectie. “Dat is ontzettend veel, dus hoe waardeloos is zo’n stick? Een kweek zegt in principe evenveel als zo’n stick, tenzij je ‘m inzet om te kijken welke soort antibiotica er ingezet moet worden. En een kweek kost tachtig euro. Dus de
enige goede indicatie voor een kweek zijn lokale plasklachten: dan kun je kweken om te kijken welke antibiotica je nodig hebt. Wanneer spreek je dan wel over een een blaasontsteking? Alleen als er echt lokale klachten zijn.”

Hoe verklaar je dan klachten als onrust, agressie, sufheid of “niet in zijn doen zijn”? 
“En die kuurtjes die hielpen toch? Ze knappen toch goed op? En ook de familie hijgt in je nek: geef nu een kuurtje, dat hielp de vorige keer toch ook?” Haaijmans laat een schema met een golfpatroon zien: “Onrust en agressie bij dementie: het gaat op en neer. We kwamen er achter: of je die kuur geeft of niet, de golf is er toch wel.”

Point of no return
Een aantal zaken wat betreft de oude richtlijn is zorgwekkend: “Mensen kregen soms van zes tot tien keer per jaar een antibioticakuur, er was inderdaad geen verdere analyse van die klachten, er kon sprake zijn van onnodige bijwerkingen en toename van resistentie. En wat als iemand al was uitgedroogd en je gaat tijdens die kuur even vijf dagen wachten? Dan kom je snel op het point of no return en dat is heel gevaarlijk. Ook is het heel erg belangrijk om de mogelijkheden van een delier te onderzoeken, want het delier kent heel veel oorzaken.”

Zegt het voort
Haaijmans deelt de nieuwe richtlijnen uit. Iedereen gaat naar huis met de nieuwste kennis over urineweginfecties in het verpleeghuis en over minder antibiotica en betere zorg. Zegt het voort!

De nieuwe richtlijnen zijn hier te vinden:
www.verenso.nl/kwaliteit-en-richtlijnen/richtlijnendatabase/urineweginfecties
Lees vooral ook even de sheets van Haaijmans workshop door: PDF’s.

Voeg toe aan selectie