Lezing Suzanne Verheijden

Digitale vaardigheden: Het is geen keuze meer, maar een noodzaak

“Goed om te zien dat er ook mannen zijn!” steekt Suzanne Verheijden van wal. “Steek eens even jullie vinger op. O… Het zijn er echt maar tien ofzo…” De zaal lacht en de toon is gezet. Verheijden is programmamanager innovatie bij 's Heeren Loo. Ook is ze spreker, ondernemer en auteur met een passie voor innovatie en educatie binnen de zorg. Tijdens de eerste lezing van de dag gaat het over het samenwerken aan de basisvaardigheden van digitale innovatie. Wat is een digibeet nu eigenlijk? En is het wel nodig om je te schamen voor het feit dat je niet precies weet hoe een app of een programma werkt? En waarom is digitalisering nodig? Gaandeweg de lezing neemt Verheijden met humor de zaal mee in de antwoorden op deze vragen.

De landelijke cijfers wat betreft digitalisering liegen er niet om: 9% heeft geen enkele computervaardigheid, 6% heeft geen internet, 8,7 % heeft geen smartphone en maar liefst 12,3% verstuurd en ontvangt geen e-mails. Verheijden gaat verder: “Nu volgt een beetje een deprimerend verhaal, maar ik vind het toch belangrijk om even te laten zien waarom digitalisering en inzet van zorgtechnologie een uitdaging is.”

De lijst met uitdagingen is inderdaad erg lang. Zo is vaak zoiets als voor alles een aparte inlog al erg vervelend, of zien mensen het nut niet in van ‘digitaal’, voelt het als verplicht nummer. Ook hapert en stoort nogal eens wat, of is de WiFi te zwak. Men voelt angst, weerstand, schaamte en onzekerheid, men is bang om fouten te maken.

Maar wie van jullie vindt zichzelf digitaal vaardig genoeg voor zijn werk nu en in de toekomst?

De digitale starter
“Maar wie van jullie vindt zichzelf digitaal vaardig genoeg voor zijn werk nu en in de toekomst?” vraagt Verheijden. “Want de ontwikkelingen gaan zo snel! Ik kan het ook niet allemaal bijbenen. Neem bijvoorbeeld ‘s Heeren Loo. Daar zijn naar schatting 1.000 mensen digibeet.” Maar wat ís nu eigenlijk een digibeet of digitale starter? “Een digitale starter is iemand die zich conservatief en terughoudend opstelt ten opzichte van het aanleren van nieuwe digitale vaardigheden. De digitale starter staat stil in het leerproces als het om deze vaardigheden gaat. Dit heeft als gevolg dat met de constante verbetering die hard-, en software ondergaan de digitale starter vasthoudt aan oude en minder efficiënte manieren om te werken met computers. En digitale vaardigheden zijn alle vaardigheden die nodig zijn om digitale technologie te benutten om de kwaliteit van de zorg te vergroten en efficiënter, makkelijker, veilig en transparant te werken.”

Bang
“En dus hebben we een groot programma opgezet, want jullie hebben allemaal te maken met protocollen. Ik ben op onderzoek uitgegaan en ben  erg geschrokken van de resultaten. Eerst werkte ik samen met de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen, maar die maakten een digitale vragenlijst. Daar ging ik natuurlijk niet mee slagen.” De zaal lacht. Verheijden hield veel interviews met digitale starters. Er bleek veel angst en onzekerheid te zijn, wat betreft het delen van de ervaringen over dit onderwerp. “Mensen zijn bang dat ze dingen kapot maken als ze op het verkeerde knopje drukken, zijn bang dat ze documenten weggooien. Een vrouw die ik sprak had ooit per ongeluk de scriptie van haar dochter weggegooid in de tijd dat zoiets nog definitief was, die vrouw had sindsdien nooit meer een computer durven aanraken! Maar mensen zijn ook bang dat hun manager erachter komt hoe weinig ze weten op dit gebied. Verheijden noemt een viertal casussen als voorbeeld: “Zo hadden we Karin, die al 25 jaar verpleegster was en drie jaar voor haar pensioen besloot te stoppen omdat ze niet weer met een nieuw patiëntensysteem wilde leren werken. Henk, die al 30 jaar ICT’er was en niet wist hoe de iPad werkte. En het schrijnendste geval was Sandra, die huilend vertelde dat ze al eens een burnout had gehad door al die computers.” 
Sandra: nieuw binnen: volledig in paniek van alle nieuwe programma's: huilend: ik vind werken in de zorg geweldig maar ik heb al eens een burnout gehad door al die computers.”
Als laatste vertelt Verheijden over Marrie, wier man haar werkmail deed. Ze zei: “O, maar dat weten ze op het werk hoor! Dan belt hij en zegt hij wat voor mail ik binnen heb gekregen en wat hij dan terug gaat sturen.”
De zaal lacht luid.

Bekijk het filmpje.

Je kunt het ook samen doen
“Digitale vaardigheden: Het is geen keuze meer, maar een noodzaak”, vervolgt Verheijden. We hebben dus ook voor niet-digitale communicatiemiddelen gekozen om mensen te bereiken! Want een e-mail sturen heeft natuurlijk geen zin. Dus plakten we bijvoorbeeld de binnenkant van de wc-deur helemaal vol.”
Ook het opleiden van digicoaches raadt Verheijden aan: “Iedereen kan dat doen. Zelfs iemand die zelf ook niet zo vaardig is. Het is al zo vreselijk waardevol als er iemand is die steeds zegt: kom, dat gaan we samen even uitzoeken. Wat wel heel belangrijk is dat je even checkt of iemand didactisch inzicht heeft!”

Tot slot
Uiteindelijk draait het allemaal om digitale intelligentie, zo sluit Verheijden af. “Het vermogen om alert, verstandig en behendig te kunnen schakelen tussen vaardigheden die een digitaal verbonden samenleving van ons vereist. Dus: Hoe ga jij jouw eigen digitale intelligentie verbeteren? Op naar iedereen digivaardig!”

Ga vooral even naar www.digivaardigindezorg.nl
Wil je graag nog even de sheets bekijken? Deze zijn onderaan dit artikel te downloaden.

Voeg toe aan selectie