Workshop Eén plek, één taal. Ook voor onderwijs en eerste lijn?

‘Protocollen zijn nooit sexy’

Kunnen de KICK-protocollen ook in de eerste lijn de zorg aan de cliënt verbeteren? Die vraag staat centraal bij de workshop Eén plek, één taal, waar een levendige discussie ontstaat over de manier waarop de professionals met protocollen omgaan.

"Een protocol is een richtlijn, voor hoe je in een ideale situatie kunt handelen." "Het is een kapstok, je kunt zelf kiezen welke kleur jas je ophangt." "Maar je kunt er niet zomaar een andere jas aan hangen. Dat moet je wel gemotiveerd doen. Anders wordt het een wirwar." 

Workshopleider Ronald Zaalmink, docent verpleegkunde aan het ROC Rijn IJssel, hoeft niet lang te wachten op reactie als hij vraagt wat de betekenis is van protocollen. Het is duidelijk dat ze daar duidelijke ideeën over hebben.

De opleiding van Zaalmink gebruikt de protocollen van Vilans sinds 2014. Onder meer omdat de zorginstellingen waar de opleiding veel mee samenwerkte daarom vroegen. Bij Huisartsenzorg Oude IJssel, waar zo’n 200 huisartsen en hun assistenten onder vallen, gebruiken ze de protocollen van Vilans ook, vertelt Zaalmink. "Zodat huisartsen dezelfde taal spreken als bijvoorbeeld de thuiszorgmedewerkers."  

Ik denk dat de jeugd niet echt meer warm wordt van zo’n ouderwetse kaartenbak.

Veranderende protocollen
Wanneer raadplegen de workshopdeelnemers eigenlijk een protocol? "Wij toetsen periodiek, dus medewerkers moeten continu op de hoogte zijn", zegt iemand. Een ander: "Ik maak een risicoinschatting. Bij een ingrijpende handeling kijk ik altijd wel even, maar bij bijvoorbeeld het meten van de bloedsuikerspiegel doe ik dat niet." "Ik zie ook dat medewerkers die dagelijks dezelfde handelingen verrichten echt niet meer in het protocol kijken. Pas als ze getoetst worden komen ze erachter dat er veranderingen zijn." 

Zijn de protocollen niet te talig, is het niet te veel tekst? Een iemand vindt ze juist wel overzichtelijk. Een ander: "de beste manier is om het eigenlijk gewoon te zien. Met plaatjes of een filmpje." Bij Zaalmink ontstond op de opleiding discussie: moet niveau 2 de protocollen ook leren? Zijn ze niet te moeilijk voor deze groep leerlingen? "Zijn ze niet ook gedateerd?", voegt iemand toe. "Ik denk dat de jeugd niet echt meer warm wordt van zo’n ouderwetse kaartenbak." "Tsja", reageert een ander. "Protocollen zijn nooit sexy." 

Steunkousen aantrekken
Het ROC Rijn IJssel en Huisartsenzorg Oude IJssel leerden bij het invoeren van de protocollen onder meer dat onbekend onbemind maakt: grote veranderingen brengen weerstand met zich mee. "Alles wat aangeleerd is, is zo moeilijk om af te leren", zegt een workshopdeelnemer daarover. "Wij hebben allerlei hulpmiddelen voor het aantrekken van steunkousen, maar ik denk dat misschien honderd van de duizend medewerkers die gebruiken. De rest werkt nog steeds zoals ze het leerden. En heeft daardoor onnodige klachten." De verschillende aanbieders van protocollen maakte de implementatie van de KICK-protocollen ook wat moeilijker dan gewenst. 

Zaalmink heeft tot slot nog een tip aan de zaal: gebruik de feedbackmogelijkheden die Vilans biedt. "Deel je ervaringen met de protocollen met Vilans. Zij kunnen uitleggen waarom ze tot bepaalde protocollen zijn gekomen en hebben de praktijk nodig om te zorgen dat de protocollen met jullie werk blijven aansluiten. Alleen zo komen we tot één plek, één taal." 

Voeg toe aan selectie